Getuigenissen - lees over het lezen van anderen.

Dirk Kroon
Dichter bij de stilte
Tot mijn vijftiende heb ik nauwelijks gelezen. Boeken betekenden in mijn eerste levensfase een vorm van ontspanning die niet uitstak boven andere plezierige bezigheden. De aanraking van een echte voetbal bijvoorbeeld, een heuse 'leren kik', was talloze malen weldadiger dan het vasthouden van een gebonden boek. Een bal uit het doelgebied houden gaf ook meer voldoening dan de verwikkeling van een verhaal leren kennen. Wie echter vijftien, zestien jaar wordt, wil de wereld verkennen. En daarbij waren boeken voor mij een uitkomst. Je bereikte oneindig sneller je doel door te lezen dan door het doen van eigen onderzoek. Schrijvers gaven concrete sleutels tot de gesloten werkelijkheid in handen. Na verloop van tijd ervoer ik hun uitspraken als dermate essentieel, dat deze de ervaren werkelijkheid gingen verdringen. Lezen werd belangrijker dan leven. Gedichten bleken het toppunt. Een zo geconcentreerde vorm van leven trof je in je eigen realiteit niet aan. Literatuur was een kostbaar residu dat auteurs graag schonken aan lezers. Dichtregels speelden voortdurend door mijn hoofd en kregen zoveel waarde, dat ze beslissingen in mijn leven bepaalden. Hoger inzicht was immers nergens te vinden. Ten overvloede teken ik hierbij aan, dat in deze tweede levensfase evenmin sprake kon zijn van lezen als een te verkiezen vorm van ontspanning. Die vond ik veeleer in de omgang met leeftijdgenoten. Nog altijd hecht ik weinig waarde aan wat men 'onderhoudende' literatuur kan noemen en beoordeel ik deze als een vrijblijvende esthetische bezigheid. Een cabaretier krijgt mij bovendien eerder aan het lachen dan een leuk gedicht. Het is niet anders.
Literatuur is voor mij verbonden met engagement, met onuitgesproken stellingname. Dat de tijdgeest - in de jaren zestig - en mijn opvoeding - door gelovige ouders - meehielpen naar zingeving, waarheid en levenshouding te zoeken, heb ik als prettig ervaren. Van ivoren torens ben ik bevrijd gebleven.
[Dichter bij de stilte, In: Bzzlletin, 23e jrg. nr. 213, blz. 17-19]

(foto van de website van Dirk Kroon)